Pedagogische taak van de leraar als "begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen"

Wie je als persoon bent als leerkracht kan inderdaad een doorslaggevende rol spelen bij het welbevinden van leerlingen in een klas. Ik geloof sterk in de interactie tussen de leerkracht en de leerling. Ik ben er ook van overtuigd dat je als leerkracht altijd en overal je waarden uitdraagt, bewust en onbewust. Daarom lijkt het me niet onbelangrijk om me bewust te zijn van welke waarden ik belangrijk vind in het leven. Daarom is het voor mij belangrijk om in een school les te geven die aansluit bij mijn mens- en maatschappijvisie, en dus geen katholieke school J.

Ik geloof niet in een of andere religie, maar dat betekent niet dat ik geen waarden nastreeft, integendeel. Ik voed mijn kinderen op met waarden als (zelf-)respect, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid (ik kan niet goed tegen onrechtvaardigheid).  Ik geloof in een samenleving die mensen in haar waarde laat, die al het mogelijke doet om haar systemen en structuren aan te passen aan diegenen die telkens uit de boot vallen, de meest kwetsbaren. Ik geloof in een democratische samenleving waarin mensen met elkaar leven en elkaars basisrechten respecteren (onderwijs, huisvesting, waardig inkomen, gezondheid, cultuur sport en vrije tijd, het recht op anders zijn). Naïef en onnozel? Misschien, maar als 45-jarige vrouw eis ik het recht op om hierover een eigen – hetzij naïeve – mening te hebben en uit te dragen in wie ik ben, ook voor de klas.

Dit kan ik vertalen als mijn ‘missie’ in het leven, onderdeel van de logische niveaus van Dilts.

Omwille van deze belangrijke interactie tussen leerling en leerkracht, en het (on)bewust doorgeven van waarden, is dit een goede oefening voor iedere leerkracht. Ge zijt wie ge zijt en dit kan je niet negeren.

Dit brengt me ook bij de kwaliteit van ‘authenticiteit’: als leerkracht kan je onmogelijk verstoppen wie je bent, waarin je gelooft, wat je voelt. Je valt door de mand, zeker in het soort onderwijs waar ik als PAV leerkracht zal les geven: authenticiteit is je redding J.

Het benaderen van de leerlingen als mens, als persoon, als onderdeel van een brede context betekent volgens mij een absolute meerwaarde als leerkracht. Ja, ik moet competent en (didactisch) vaardig zijn. Door mijn manier van lesgeven en de leerlingen het gevoel te geven dat ze belangrijk zijn, zijn mijn ‘triggers’ om verbinding met hen aan te gaan, om een klimaat te scheppen dat inspireert en doet nadenken.

En dat is natuurlijk ook het voordeel van een wat ‘oudere’ would-be leerkracht in de klas J: ik ben niet groen meer achter de oren en heb al wat levenswijsheid achter de kiezen, een meerwaarde als leerkracht. (Waar blijft die job toch? J)

Humor is een even belangrijke kwaliteit en waarde in de klas: er mag al eens gelachen worden.

Maar waar ik wel mee zit, is dat je als leerkracht altijd en overal (tenminste toch in de klas) er “moet staan”! Heb je een kater, ben je met het verkeerde been uit bed gestapt, slaande ruzie gehad met je kinderen of eega: die ochtend in de klas … moet je er staan, ondanks al je goede bedoelingen, je waardenkader en je pedagogische opdracht…. ik kan me niet verstoppen achter een computerke of een dossierke, ik zal er moeten STAAN, en dat lijkt me nog een van de moeilijkste opdrachten als leerkracht. Leerlingen, tja, je moet ze verdienen, iedere dag ;).

In dialoog gaan met de leerlingen, het gebruik van didactische werkvormen waar ruimte is voor interactie en differentiatie zijn uitstekende vormen om in de klas een open en spontane ruimte te creëren die zich kan lenen tot uitwisseling over waarden. Gelukkig zijn er de VOETen als ruggensteun voor de leerkracht, maar ook de pedagogische visie van de school, die ook waarden uitdraagt, kan een basis kan zijn voor verdere waardenvorming in de klas.

Als PAV leerkracht vind ik het tevens belangrijk om veelvuldig verbinding te maken met de brede context waarin het schoolgebeuren zich afspeelt: de school is geen eiland, maar bevindt zich altijd in een maatschappelijke context en evolueert en handelt ook vanuit die maatschappelijke context. Dus ook met allerlei actuele thema’s waar bepaalde waarden aan kunnen opgehangen worden. Bv verkiezingen en de waarde van democratie, participatie en de hiermee samenhangende actie van Samenlevingsopbouw rond “iedere stem telt” waarin maatschappelijk kwetsbare jongeren, mensen in armoede een stem krijgen over thema’s die rechtstreeks betrekking hebben op hun mens-zijn.