|
DCS
LESVOORBEREIDINGSFORMULIER
|
Naam stagiair: Ann Hendriks
|
School: Edugo Glorieux
Datum: 20/02/14
Tijdstip: van 10:30 – 11:20 en 11:20 - 12:10 (2 lesuren)
Doelgroep: 3 BM-1
Klaslokaal: B205 (ICT-lokaal) en H104
Aantal leerlingen/cursisten: 9 à 10
Sterke punten uit DCO:
-
Gebruik van humor
-
Maak 1 A4 met overzicht van hele les
Werkpunten uit DCO:
-
Combinatie van verschillende media
-
Kiezen van het onderwerp en keuze methodieken
-
“the show must go on”, als ik de draad (van de les) verlies
Opmerkingen uit vorige stagelessen:
-
Werken aan het geven van duidelijke instructies
-
Werken met een llnbundel ipv losse blaadjes
-
Kort op de bal spelen door snel te reageren op reacties en
acties van de lln
-
Link met dagelijkse leven er meer laten uitkomen
-
De les begint bij het in de rij staan op de speelplaats
-
Meer “schwung” in de les steken, o.m. door de keuze van methodieken
-
Ik ben de baas over de klas en dat duidelijk laten merken
-
Meer lesstructuur in les steken
-
Ik mag meer verwachten/eisen van de lln
|
Lesonderwerp: X-treem: verslaving, eentje meer of minder?
|
Situering en verantwoording van het onderwerp
In
lessenreeks over extreem volgt een les over verslaving. Jongeren van deze
leeftijd zijn bijzonder vatbaar voor allerlei dingen die ze niet kennen en
willen uitproberen. Dit gaat van breezers tot joints en waarschijnlijk ook
meer. Maar ook medicijnen zijn niet zonder gevaar en zijn niet geheel
onschuldig.
Beginsituatie: De klassen - 3 BM 1+2 (tweede graad, derde jaar, basismechanica):
●
Leerlingen
in de ‘bloei’ van de puberteit. Leerlingen met somsl wat op hun kerfstok,
maar evenzeer met schrijnende thuissituaties. Leerlingen die hun weg zoeken
in het dagelijkse leven, voor sommigen een ‘struggle for life”.
●
Sommigen
zijn eerder geschikt voor het Buso ipv BSO owv hun gedragsproblemen: een héél
kort lontje, weinig /geen introspectie, weinig sociale vaardigheden en/of
sociale intelligentie, geen empathisch vermogen, enz
●
Voor
sommigen is het volgen van lessen een zware opdracht: ze zijn moeilijk te motiveren, doen
opdrachten tegen hun zin, maar ze doen
het wél! Het is gelukkig niet zo dat ze opdrachten kortweg weigeren te doen.
Maar dat heeft natuurlijk ook te maken met hoe Lucie voor de klas staat!
●
Sommigen
hebben ontzettend veel aandacht nodig, ttz ze eisen die bijna op van Lucie.
Bij ieder stapje in een opdracht vragen ze aandacht (niet alleen goedkeuring,
maar vooral 'is dit genoeg?'). Het uitvoeren van taken gaat ook gepaard met
heel wat gezucht en gepuf. Maar gelukkig is dit niet voor alle leerlingen.
Sommigen werken zelfs thuis aan een bepaalde opdracht!
●
De lessen
die ik geobserveerd heb, ging over de schrijver John Boyne en een van zijn
boeken 'de jongen in de gestreepte pyjama', volgens mij toch wel een gedurfd
onderwerp (en dan bedoel ik niet het onderwerp van WO II, maar eerder over
een schrijver en een boek). Adhv een aantal vragen moeten de lln een power
point maken over Boyne en zijn boeken (heeft er massa's geschreven). Hiervoor
moeten ze opzoeken op internet en dit in een ppt gieten. En ik moet zeggen
dat ik toch wel onder indruk ben van hetgeen ze produceren! Niet
onderschatten, die jongens!
●
In klas 2
zitten vooral 'alfamannetjes': haantjes die zichzelf de hele tijd moeten
bewijzen tegenover de rest. Maar ook tegenover mij, uiteraard.
●
In de klas
zitten van verschillende etnisch-culturele origine, waarvan de ouders (of
grootouders) afkomstig zijn uit België, Turkije, …
●
Wat me
vooral opviel uit de gesprekken met Lucie is dat veel leerlingen echt wel
moeilijkheden hebben met hun ouders, die veelal gescheiden zijn. Zo jong,en
er nu al, bij wijze van spreken, alleen voor staan.
●
Wat
betreft hun economische achtergrond weet ik alleen dat sommige lln het
financieel echt wel goed hebben thuis, tot overdreven (materiële) verwenning.
●
Onderwijsbehoeften
van de leerlingen in groep :
Individuele onderwijsbehoeften: Deze klas/ deze leerling heeft : - instructie nodig die kort en duidelijk is - “less is more” - opdrachten of taken nodig die afwisselend zijn, regelmatig herhaald worden, laagdrempelig (herkenbaar)
- leeractiviteiten of materialen nodig die blijven
boeien, de leerlingen uitdagen en blijven motiveren voor de les, maar
uiteraard ook om iets te
leren over het onderwerp,
waarmee ze in hun dagelijkse leven worden geconfronteerd.
- feedback nodig die ondersteunend, maar ook corrigerend is (inhoudelijk maar ook gedragsmatig); - groepsgenoten nodig die niet bang zijn om het goede voorbeeld te geven; - een leerkracht nodig die duidelijke grenzen stelt, ondersteunend maar ook kritisch kan zijn, creatief en vindingrijk, niet bang is
om voor het BSO niet-evidente onderwerpen
aan te pakken in de klas (bv een schrijver en zijn boeken)
●
Situering
leerplan: VVKSO (D/2012/7841/014)
●
Leerplandoelstellingen:
Informatie verwerving en –verwerking
1. Onder
begeleiding en in concrete situaties relevante en toegankelijke informatie
vinden en selecteren uit: gesproken en geschreven teksten, beeldmateriaal
2. Onder
begeleiding en in concrete situaties relevante en toegankelijke informatie
gebruiken.
4.Onder begeleiding
digitale hulpmiddelen gebruiken om de communicatie en taalvaardig handelen te
optimaliseren zoals een verklarend woordenboek
6* Zich bij het lezen en
luisteren blijven concentreren, ondanks het feit dat men niet alles begrijpt.
Probleemoplossend denken
Individueel werk en groepswerk
11. Onder
begeleiding opdrachten van beperkte omvang en van relatief korte duur
individueel realiseren via volgende stappen: organisatie, uitvoering,
reflectie, bijsturing
Maatschappelijke participatie
13 De eigen mening
en gevoelens uiten
14 Gepast ageren:
bewuste keuzes maken, sociale en maatschappelijke leefregels, normen en
gedrag respecteren; gepast taalgebruik hanteren; hulp inroepen
VOET:
Contexten:
De leerlingen
8 schatten de
risico’s en gevolgen in bij het gebruik van genotsmiddelen en medicijnen en
reageren assertief in aanbodssituaties
15 beseffen dat
maatschappelijke fenomenen een impact hebben op veiligheid en gezondheid
(CONTEXT Lichamelijke gezondheid
en veiligheid)
3 erkennen
probleemsituaties en vragen, accepteren en bieden hulp
6 stellen zich
weerbaar op
(CONTEXT Mentale gezondheid)
(CONTEXT Sociorelationele ontwikkeling)
Gaan constructief om
met verschillen tussen mensen en levensopvattingen
(CONTEXT Socioculturele
samenleving)
Leren leren: 1;3;4;5;7;11;
ICT: 1; 2; 3; 6;
8;
|
Bronnen:
|
|
·
“Het
didactische werkvormenboek – variatie en differentiatie in de praktijk”; Piet
Hoogeveen en Jos Winkels; Van Gorcum
|
Lesverloop
T
I
M
I
N
G
|
Lesdoelstelling
|
Fase +
Leerinhouden
|
Onderwijsleeractiviteiten
(organisatie,
werkvormen, leermiddelen, didactische principes…)
|
Media
|
Evaluatie
|
opgelet: deze DS
verschillen van de leerplan DS
+ formuleer altijd
waarneembaar gedrag
|
= WAT
|
= HOE
|
Vergeet je mondelinge
vragen niet op te schrijven
|
||
De groep werkt
aan 3 verschillende thema’s, individueel.
Uitleg: er zijn 3 thema’s:
-
Verslaving of gewoonte
-
Alcohol
-
Medicatie
Telkens
krijgen een paar lln een bundel met een ander thema waaraan ze
zelfstandig kunnen werken. Het is dus niet de bedoeling om in groep te
werken.
De
leerlingenbundel is zodanig gemaakt dat de leerlingen in het ICT lokaal
zelfstandig aan de slag kunnen.
In het
tweede deel van de les, wanneer we in het gewone leslokaal zitten, moeten ze
een mindmap tekenen (creatief zijn)
met daarin de samenvatting van hetgeen ze geleerd hebben. Om dit proces te
helpen, wordt er in de leerlingenbundel regelmatig een ‘onthoud’ vakje
gemaakt waarin de lln de belangrijkste zaken kunnen noteren.
Als
afsluiter van ieder thema moeten ze op het einde de dingen noteren die ze aan
hun medelln willen megeven. Dit moet hen helpen om de mindmap te maken.
Terugkoppelen
klassikaal: als er nog tijd over is, wil ik dat elke lln kort vertelt wat hij
het belangrijkste vond van de les aan de hand van zijn poster.
|
|||||
Motivatiefase:
Adhv een bekende song vragen oplossen over
verslaving
Verwervingsfase:
Het
verwerven van informatie over verslaving via een song.
|
Thema: verslaving of gewoonte?
Individueel
Luisteren
online naar tekst van K’s Choice ‘not an addict’ + vragen oplossen
|
Leerlingenbundel
Computer
en internet
|
De lk loopt rond en stelt telkens vragen of
iedereen het begrijpt, of iedereen aan de slag kan.
|
||
Verwervingsfase:
Adhv een filmpje leren de lln over het
verslavende effect van nicotine
|
Na het bekijken van dit filmpje
kunnen de lln uitspraken beoordelen als ‘juist’ of ‘fout’ en op die
manier leren over de effecten van nicotine en verslaving
|
idem
|
idem
|
||
De lln kunnen het verschil tussen gewoonte
en verslaving in eigen woorden verklaren.
|
Verwervingsfase: het verschil tussen gewoonte
en verslaving uitleggen
|
De lln moeten online de
volgende verklaring van volgende begrippen zoeken: genotsmiddelen, gewoonte,
verslaving en het verschil tussen beide in eigen woorden verklaren.
|
idem
|
idem
|
|
De lln kunnen het verschil tussen gewoonte
en verslaving toepassen.
|
Verwerkingsfase
en herhalingsfase: is het
een gewoonte of een verslaving?
|
Aan de hand van voorbeelden
moeten de lln een oefening invullen waardoor duidelijk wordt of iets een
gewoonte of verslaving is
|
idem
|
idem
|
|
De lln kunnen begrijpen hoe een verslaving
tot stand komt
|
verwervingsfase
|
aan de hand van dit filmpje krijgen de lln uitleg
over hoe een verslaving tot stand komt
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen het proces van verslaving in
eigen woorden uitleggen
|
Verwerkingsfase: met behulp van vragen en
antwoorden wordt het proces van verslaving duidelijk en waarom verslaving
erfelijk is.
|
Vragen over het
filmpje waardoor de lln moeten nadenken over hoe verslaving werkt in de
hersenen en welke stoffen ervoor verantwoordelijk zijn en waarom verslaving
erfelijk is.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen reflecteren over het
geleerde.
De lln kunnen de belangrijkste zaken
samenvatten.
|
Verwerkingsfase
en herhalingsfase: reflecteren
over hetgeen ze geleerd hebben
|
De lln moeten kort
opschrijven wat ze hun mede-lln willen meegeven over hetgeen ze geleerd
hebben
|
idem
|
Idem
|
|
De
lln kunnen inzien wat de gevolgen zijn van groepsdruk bij genotsmiddelen.
|
Verwervingsfase en motivatiefase: de rol van groepsdruk in het
drinken van alcohol + alcohol en plezier hebben hoeven niet samen te gaan
|
Deel 2: alcohol, een pintje meer of minder?
Adhv een
tekst over een leeftijdsgenootje krijgen de lln inzicht in wat groepsdruk kan
veroorzaken
|
idem
|
idem
|
|
De lln kunnen aangeven dat alcohol onder de
16 jaar dubbel zo schadelijk is.
|
Verwervingfase:
De lln leren op ludieke wijze dat alcohol
onder 16 jaar dubbel zoveel schade kan toebrengen
|
dit ludieke filmpje kaart het probleem aan van de gevaren van alcohol
onder 16 jaar. Het is eerder ludiek en luchtig dan belerend.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen begrijpen hoe een verslaving
tot stand komt
|
verwervingsfase
|
aan de hand van dit filmpje krijgen de lln uitleg
over hoe een verslaving tot stand komt
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen het proces van verslaving in
eigen woorden uitleggen
|
Verwerkingsfase: met behulp van vragen en
antwoorden wordt het proces van verslaving duidelijk en waarom verslaving
erfelijk is.
|
Vragen over het
filmpje waardoor de lln moeten nadenken over hoe verslaving werkt in de
hersenen en welke stoffen ervoor verantwoordelijk zijn en waarom verslaving
erfelijk is.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen uitleggen welke schade
alcohol toebrengt aan het lichaam.
|
Verwervingsfase
en motivatiefase:
Door dit interactieve filmpje kan de lln
zelf bepalen hoeveel alcohol hij het meisje geeft en hoeveel schade dit
veroorzaakt
|
Op
een interactieve manier leren delln wat de gevolgen zijn op de dansvloer maar
ook in hun lichaam van overmatig drankgebruik. Ze kunnen steeds verder gaan
in het toedienen van alcohol en nagaan hoe hun organen eronder lijden.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen reflecteren over het
geleerde.
De lln kunnen de belangrijkste zaken
samenvatten.
|
Verwerkingsfase
en herhalingsfase: reflecteren
over hetgeen ze geleerd hebben
|
De lln moeten kort
opschrijven wat ze hun mede-lln willen meegeven over hetgeen ze geleerd
hebben
|
idem
|
Idem
|
|
De lln leggen in eigen woorden hun
medicijngebruik uit.
|
Motivatiefase:
Enquête om het eigen medicijngebruik te
onderzoeken
|
Thema:
geneesmiddelen, een pilleke te veel of te weinig?
Een
enquête om het eigen medicijngebruik in kaart te brengen en hierover kritisch
te reflecteren.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen inzien dat medicatie relatief
gemakkelijk te verkrijgen is in Vlaanderen.
|
Motivatiefase
en verwervingsfase:
Plezant en hilarisch filmpje over hoe
gemakkelijk of ‘moeilijk’ men medicatie kan vragen aan de apotheker
|
Filmpje
van Zonde van de Zendtijd: ludiek filmpje om het overmatig pilgebruik van de
Vlaming te tonen
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen omschrijven dat een
huisapotheek bestaat uit verschillende producten.
|
Verwervingsfase:
De verschillende producten van een
huisapotheek worden ondergebracht in verschillende groepen.
|
De doorsnee huisapotheek wordt
onderverdeeld in 5 groepen: basismateriaal, pijnstillende producten,
ontsmettende producten, reinigings- en ontvettende middelen, rest.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen uitleggen welke schadelijke
gevolgen ‘vrije ’medicijnen hebben.
De lln kunnen begrijpen dat niet alle
medicatie voor ‘dagelijks’ gebruik even onschadelijk is.
|
Verwervingsfase
en verwerkingsfase:
Adhv medicijnen die ‘vrij’ te verkrijgen
zijn, onderzoeken de lln de bijwerkingen ervan.
|
De lk
brengt doosjes mee van medicijnen die zonder voorschrift te verkrijgen zijn.
Op internet zoeken de lln de antwoorden op de vragen.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen begrijpen hoe een verslaving
tot stand komt
|
verwervingsfase
|
aan de hand van dit filmpje krijgen de lln uitleg
over hoe een verslaving tot stand komt
|
idem
|
idem
|
|
De lln kunnen het proces van verslaving in
eigen woorden uitleggen
|
Verwerkingsfase: met behulp van vragen en
antwoorden wordt het proces van verslaving duidelijk en waarom verslaving
erfelijk is.
|
Vragen over het
filmpje waardoor de lln moeten nadenken over hoe verslaving werkt in de
hersenen en welke stoffen ervoor verantwoordelijk zijn en waarom verslaving
erfelijk is.
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen reflecteren over het
geleerde.
De lln kunnen de belangrijkste zaken
samenvatten.
|
Verwerkingsfase
en herhalingsfase: reflecteren
over hetgeen ze geleerd hebben
|
De lln moeten kort
opschrijven wat ze hun mede-lln willen meegeven over hetgeen ze geleerd
hebben
De reden waarom ik
deze oefening hier zet: om zeker te zijn dat dit gebeurd is, met het oog op
het tweede deel van de les
|
idem
|
Idem
|
|
De lln gebruiken hun kennis.
|
Herhalingsfase:
Adhv het spel wordt de opgedane kennis
herhaald.
|
Uitbreidingsoefening: voor wanneer de lln sneller
klaar zijn met de andere oefeningen. Stellingenspel over medicijngebruik:
juist of fout
|
idem
|
Idem
|
|
De lln kunnen gebruik maken van hun kennis.
|
Herhalingsfrase:
Adhv van stellingen worden scores van 1-6
gegeven
|
Idem: de lln geven een risicoscore
aan een aantal situaties waarin personages risico’s allerhande lopen. Gelinkt
aan alle thema’s van de les.
|
idem
|
idem
|
|
Tweede
deel van de les in het eigen lokaal, H104
|
Idem
|
||||
20
|
De lln gaan op hun plaats zitten.
De leerkracht vraagt stilte.
De lk legt uit wat nu de bedoeling is: de
opgedane kennis in het ict lokaal omzetten in een mindmap.
Er wordt nog steeds individueel gewerkt.
De mindmap wordt gemaakt.
adhv de leerlingenbundel
De lk legt uit wat een mindmap is en hoe
het werkt.
Ø
Onderwerp of thema > afgeleide van het onderwerp of subthema
> idee > opmerking of te
onthouden
Ø
Stam > tak > bladeren
|
Bord en krijt
|
Begrijpt iedereen het? Is iedereen mee?
Begrijpt iedereen wat een mindmap is en wat
je moet doen?
|
||
15
|
De lln kunnen eigen woorden uitleggen wat ze geleerd
hebben.
De lln
kunnen een mindmap maken.
|
Verwerkings-
en herhalingsfase:
Mbv de mindmap zullen de lln de
belangrijkste informatie moeten selecteren.
|
Om de
mindmap te maken krijgen de lln een vragenlijst die hen kan helpen om de
oefening te maken.
|
De lln krijgen allerhande materiaal tot hun
beschikking: A3 papier, stiften, schaar, lijm, lat, ….knutselmateriaal
|
|
15
|
De lln kunnen in eigen woorden uitleggen
wat ze geleerd hebben.
|
idem
|
Presenteren en nabespreken van de oefening
- individueel
|
Geen opmerkingen:
Een reactie posten